Teksty, programy
EsperantoSłowianieSerial Przyjaciele
Muzyka - linki
Inne
|
Esperanto - la internacia lingvo
Esperanto odkryłem z nudów. A tak, nie miałem co robić i pewnego dnia w sieci natknąłem się na kurs tego języka. Zaciekawiło mnie jak to mniej więcej wygląda i tak się zaczęło. Nie wiem w jaki sposób, ale ten język szybko mną owładnął:) Nie chcę tutaj szerzyć propagandy Esperanto, nie. Chciałbym tylko przedstawić choć kilka informacji o tym języku. Jak powstał, jak wygląda, czemu dzisiaj ludzie się go uczą etc. Żebyście rozumieli czemu ludzie dziś uczą się esperanto, żebyście nie reagowali dziwnym uśmieszkiem kiedy spotkacie kogoś kto zna Esperanto. A jeśli choć jedna osoba przeczytawszy ten tekst postanowi bliżej poznać ten język - będę bardzo zadowolony.
Twórcą Esperanto jest Polak - dr Ludwik Zamenhof. W 1887 roku w Warszawie opublikował on swój projekt miedzynarodowego języka pod pseudonimem Doktor Esperanto (dosłownie: doktor mający nadzieję). Od tego pseudnonimu powzięła się później nazwa języka. Pierwszy podręcznik Esperanto jego autorstwa zawierał tylko 16 reguł gramatycznych i fleksyjnych (w Esperanto nie ma żadnych wyjątków!), mały słownik oraz przetłumaczoną modlitwę "Ojcze nasz". Tak narodziło się Esperanto. Minęło prawie 120 lat. Język Zamenhofa przetrwał dwie wojny światowe, a liczba esperantystów ciągle rosła. Dzisiaj organizacje esperantystów są prawie w każdym większym mieście na całej ziemi (w tym mnóstwo organizacji młodzieżowych). Według niektórych źródeł Esperanto króluje w internecie - w nim bowiem, zaraz po j.angielskim, napisanych jest najwięcej stron www. Zamenhof na pewno by się uśmiechnął:)
Idea wspólnego dla wszystkich języka towarzyszyła człowiekowi prawie zawsze, odkąd Bóg ukarał ludzkość za jej zuchwałą próbę zbudowania Wieży Babel siegającej nieba. Dziś już potrafimy sięgnąć nieba, a nawet dalej, ale nadal idea wspólnego języka pozostaje tylko ideą. Historia zna grubo ponad 1000 prób stworzenia takiego języka. Jednak żaden z nich nie zdobył takiej popularności jaką posiada Esperanto. Jednak "język nadzieji" nie ma na celu zastąpienia wszystkich innych języków - ideą esperanta jest to, aby stało się ono drugim językiem każdego człowieka.
Jakie są dla mnie zalety samego języka? Po pierwsze łatwość gramatyki, słowotwórstwa, łatwość esperanckiej wymowy. Warto nadmienić, że z analiz języka wynika, iż każdy Polak już na początku nauki rozumie już ok. 40% słów, które w takiej samej lub nieco zmienionej postaci występują w języku polskim (np. aktoro, dokumento, domo, hotelo, sporto itd.) Po drugie - brzmienie języka. Tak, brzmienie, bo dzięki dużej ilości samogłosek przypadających na spółgłoski w esperanckich wyrazach język ten nabiera legkości, melodyjności. Najbardziej podobny jest w tym chyba do j.włoskiego. Istotne jest też, że nie ma w nim wyjątków, a wszystko "czyta się tak jak się pisze":) Np.: Mi estas amiko de Esperanto. - jestem pewien, że przeczytaliście to dobrze, bo inaczej przeczytać tego po prostu nie mogliście:) (zdanie znaczy: Ja jestem przyjacielem Esperanto). Ale to nie miała być lekcja języka.
Badania wykażały też, że nauka Esperanto pomaga w nauce innych języków. Przykład: grupa uczniów, która najpierw 0,5 roku uczyła się Esperanto, a później przez 1,5 roku angielskiego wypadała pod względem znajomości angielskiego znacznie lepiej niż inna grupa uczniów, która z kolei przez 2 lata uczyła się tylko angielskiego. Dzieje się tak, że struktura Esperanto jest bardzo przejrzysta i ucząc się jej - uczymy się szkieletu każdego innego języka. Poza tym Esperanto to jedna z najlepszych dróg prowadzących do opanowania szczególnie języka włoskiego czy hiszpańskiego.
W Esperanto tworzy się poezję, pisze się powieści, komponuje się muzykę (polecam grupę Persone oraz Jxomart kaj Natasxa; jest nawet polska heavy-metalowa grupa Krio de Morte - tworząca w Esperanto; wszystkie internetowe adresy na stronie z linkami) . Ogrom literatury ogólnoświatowej został przetłumaczony na ten język (na przykład Pan Tadeusz Mickiewicza). Często nawet dzieła obcojęzyczne jeszcze nie zostały przetłumaczone na rodzimy język, a już można się z nimi zapoznać dzięki Esperanto. Poza tym błędne jest także twierdzenie, że Esperanto jest językiem bez własnej kultury. Przez prawie 150 lat powstało mnóstwo esperanckiej literatury.
Esperanto jest też bardzo pomocne w świecie nauki, gdzie wspólny język także jest ogromnym ułatwieniem. Sześciu Noblistów znało i propagowało używanie Esperanto (wśród nich był m. in. Albert Einstein). Także w Unii Europejskiej Esperanto mogłoby się okazać tak samo pomocnym narzędziem jak choćby wspólny pieniądz Euro. Miliony Euro wydawane są na tłumaczenie wszelkich dokumentów unijnych na dziesiątki języków i ich odmian. Stworzony już został decyzją Parlamentu Europejskiego Uniwersytet Esperanto. Być może kiedyś Esperanto doczeka się uznania także jako dobry wybór z czysto materialnego punktu widzenia.
Początek tłumaczenie modlitwy "Ojcze Nasz":
Patro nia, kiu estas en la cielo, Sankta estu via nomo, Regeco via, estu volo via, Kiel en la cielo, tiel ankau sur la tero. Zobacz linki do stron o Esperanto.
STRONA JEST NADAL UNDER CONSTRUCTION!!! |